Η πέρδικα της Λήμνου

Η πέρδικα της Λήμνου

 Επιμέλεια Θ. Δημητριάδη

 Οι πέρδικες, γενικά, ζουν κατά σμήνη στις εύκρατες ζώνες της Ευρώπης, της Ασίαςκαι της Αφρικής και αναπαράγονται νωρίς την άνοιξη, οπότε και χωρίζονται σε ζευγάρια. Κάθε αρσενικό ορίζει μια δική του περιοχή, την οποία υπερασπίζεται με φανατισμό και αποκλείει την είσοδο των άλλων αρσενικών σε αυτή. Την ίδια περίοδο τα αρσενικά εκφέρουν μια κραυγή, που είναι προειδοποιητική για τα άλλα αρσενικά και συγχρόνως κάλεσμα για το θηλυκό. Τους θερινούς μήνες ανεβαίνουν σε ορεινές και δροσερές περιοχές, ενώ το χειμώνα πηγαίνουν χαμηλότερα. Ο μεγαλύτερος εχθρός τους είναι τα σαρκοβόρα ζώα που τις κυνηγούν για το νόστιμο κρέας τους. Το πτηνό αυτό απειλείται στην Ελλάδα, καθώς ο αριθμός της έχει μειωθεί σημαντικά, γι΄αυτό το κυνήγι της πέρδικας σε αρκετές ελληνικές περιοχές είναι εντελώς απαγορευμένο.

Φθάνει σε μήκος τα 20-30 εκ. και σε βάρος τα 500 γραμμάρια. Έχει κοντές και στρογγυλές φτερούγες, μικρό κεφάλι και κοντό, μυτερό ράμφος. Το βάδισμα και το πέταγμά της γίνεται με γοργό ρυθμό και με μεγάλη ευκολία. Χρησιμοποιεί τα φτερά της μόνο σε περίπτωση κινδύνου. Η φωνή της είναι ιδιόμορφη. Η τροφή τους είναι έντομα, σκουλήκια, σπόρους, φύλλα, τρυφερούς βλαστούς και θεωρείται γενικά ωφέλιμη για τους γεωργούς παρά επιζήμια. Αποτελεί βασικό κυνήγι κατά την κυνηγετική περίοδο.

Το αρσενικό μετά το ζευγάρωμα επιλέγει το πιο προφυλαγμένο σημείο της περιοχής του και σκάβει τρύπες στη γη. Το θηλυκό διαλέγει μία από αυτές και γεννά 10-15 αυγά, τα οποία επωάζει για σχεδόν έναν μήνα. Σε δύο ημέρες τα μικρά πουλιά είναι ικανά να πηγαίνουν μαζί με τη μητέρα τους σε αναζήτηση τροφής. Είναι χαρακτηριστική η αυτοθυσία αμφότερων των γονέων για τα μικρά τους. Η οικογένεια μένει ενωμένη ως το φθινόπωρο, οπότε τα μικρά είναι ικανά να αυτοπροστατεύονται, ενώ την επόμενη άνοιξη είναι έτοιμα για αναπαραγωγή. Κατά την περίοδο της αναπαραγωγής, από το Φεβρουάριο μέχρι τα μέσα του φθινοπώρου, απαγορεύεται το κυνήγι της πέρδικας.

Η Νησιώτικη Πέρδικα (Alectoris chukar) που ζει στη Λήμνο είναι σύμβολο χάρης και ομορφιάς από τα πανάρχαια χρόνια. Δεν έχει μαύρο χαλινό γύρω από τη βάση του ράμφους ενώ οι λωρίδες στα πλάγια της κοιλιάς της είναι φαρδιές και συνήθως λιγότερες από 10. Η λευκή λωρίδα που περνάει πάνω από το μάτι δεν συνεχίζει μπροστά στο μέτωπο και η περιοχή γύρω από το αυτί έχει χρώμα καφέ.

Ζει στην ανατολική και κεντρική Ασία, στα νησιά του Αιγαίου και τη Θράκη. Έχει εισαχθεί και σε άλλες περιοχές της Ελλάδας και της Ευρώπης. Είναι είδος ενδημικό. Ζει σε κοπάδια όλο το χρόνο, εκτός από την περίοδο της αναπαραγωγής. Αναπαράγεται σε ανοιχτά, βραχώδη περιβάλλοντα. Φωλιάζει στο έδαφος σε μια κοιλότητα που τη στρώνει με ξερά χόρτα. Η φωλιά συνήθως βρίσκεται ενδιάμεσα ή κάτω από πέτρες για να προφυλάσσεται από άρπαγες και άσχημες καιρικές συνθήκες. Τα ενήλικα τρέφονται με διάφορους σπόρους είτε από αγριόχορτα είτε από καλλιεργούμενα φυτά, ενώ οι νεοσσοί χρειάζονται να καταναλώσουν έντομα, δηλ. τροφή πλούσια σε πρωτεϊνες, που είναι απαραίτητη για τη σωματική τους ανάπτυξη.

(πηγή: G.Marossis)

Για την πέρδικα υπάρχουν πολλές εκφράσεις και παροιμίες:

Έγινε περδίκι. (υγιής)

Καλώς τηνε την πέρδικα την αηδονολαλούσα!

Καλώς τηνε την πέρδικα, που περπατάει λεβέντικα!

Της πέρδικας απ’ τη λαλιά της βρίσκουν τη φωλιά. (φλυαρία)

Κοντή γυναίκα πέρδικα, ψηλή καραμαντάνα

Όταν έχει ο ασπάλαθος ανθό, κάνει η πέρδικα τ΄αυγό.