Της Αλεξάνδρας  Καραβία – Λαμπαδαρίδου.                           20 Ιουνίου 2024.

  Οδός Ηφαίστου

Υπάρχει ένας δρόμος στην Αθήνα που είναι αφιερωμένος στον Θεό του Νησιού μας, στον ΗΦΑΙΣΤΟ. Μόνον η Λήμνος έχει ένα Θεό δικό της, εκτός από την Δήλο, που έχει τον Απόλλωνα και  την Άρτεμη,  και τα Κύθηρα που στην παραλία του αναδύθηκε η Αφροδίτη.. Σε κείνα τα παλιά χρόνια, που τα φέρνει σήμερα στο φώς η αρχαιολογική σκαπάνη, οι κάτοικοι  της Λήμνου τιμούσαν τον Ήφαιστο με πολλές γιορτές , με αγωνίσματα και λαμπαδηδρομίες.  Μια ολόκληρη πόλη έφερε το όνομά του,  με θέατρο λαμπρό,  που  οι κερκίδες του  ήρθαν στο φώς του ήλιου από την Ιταλική Αρχαιολογική Σχολή, η οποία  ακόμα εργάζεται σε αυτή τη σημαντική πόλη της Αρχαιότητας.

Η Αθήνα όμως τίμησε εξαιρετικά τον κουτσοπόδη Θεό της Λήμνου, μαζί με την αδελφή του την Αθηνά, με ένα περικαλή Ναό, που όλος ο κόσμος τον γνωρίζει με το όνομα ΘΗΣΕΙΟΝ, γιατί πίστευαν ότι οι γλυπτές παραστάσεις  της οροφής του,  παρίσταναν τους άθλους του Θησέα. Και όμως, έκαναν λάθος, διότι   στο εσωτερικό του έφερε δύο μεγάλα αγάλματα του Ηφαίστου και της  Αθηνάς,  που λένε ότι είναι έργα του Λημνιού γλύπτη Αλκαμένη και αν δεν είχε γίνει η παρανόηση αυτή,  θα έπρεπε ο Ναός να λέγεται ΗΦΑΙΣΤΕΙΟΝ και όχι Θησείον. Πιο κάτω απλώνεται η ιστορική πλατεία Μοναστηρακίου. Βγαίνοντας από το σταθμό του Μετρό , είσαι ουσιαστικά  στο κέντρο των γεγονότων. Μια ανάσα από του Ψυρρή, το Θησείο, την Πλάκα , το Σύνταγμα. Ένα μίγμα ρυθμών, εποχών και πολιτισμών. Εδώ και πολλά χρόνια το Μοναστηράκι  αποτελεί κέντρο συναντήσεως των Αθηναίων. Σε αυτό το πανάρχαιο κέντρο των Αθηνών προβάλλει η πινακίδα με μεγάλα γράμματα «ΟΔΟΣ ΗΦΑΙΣΤΟΥ».

Ο δρόμος ξεκινάει από την Ακρόπολη και τραβάει για τον Κεραμεικό.  Έχει επίστρωση από μωσαϊκούς κυβόλιθους από πέτρα και σκαλιστό μαντέμι. Εκεί δίπλα είναι και το μεγάλο παζάρι δηλαδή τα παλιατζίδικα που λέγανε παλιά. Σ’ αυτό το δρόμο ήταν παλιότερα συγκεντρωμένα τα σιδεράδικα, αλλά όταν έφτασε εδώ ο σταθμός του Μετρό, η περιοχή άλλαξε και χρώμα και ύφος.  Σήμερα  ο τουρισμός έχει αλλάξει τελείως την περιοχή. Έγιναν πολλά χρυσοχοεία, καταστήματα λαϊκής τέχνης, σουβενίρ, αντίγραφα  μουσειακών εκθεμάτων, κλπ. Εδώ μπορείς να βρεις  παλιούς δίσκους, βιβλία και οι εραστές των παλιών  πάντα κάτι θα συμπληρώσουν στις συλλογές τους. Είναι για πολλούς ένας μικρός εμπορικός παράδεισος.  Είναι για τους Αθηναίους, ότι είναι το Fleet street για τους ΄Αγγλους.

Προς τιμήν του Ηφαίστου και της Αθηνάς Εργάνης (Εργάνη ήταν η ιδιότητα  της Αθηνάς  ως προστάτιδας της οικοτεχνίας) είχαν καθιερωθεί γιορτές   που ονομάζονταν  ΧΑΛΚΕΙΑ. Σε κάθε Αθηναϊκό σπίτι , δίπλα στην εστία  υπήρχαν πάντα μικρά αγαλματίδια   που απεικόνιζαν τον Ήφαιστο με το σφυρί του, αλλά και διάφορα σιδερένια ή χάλκινα εργαλεία χρήσιμα στις οικοδέσποινες ( λύχνοι, αμφορείς, τσιμπίδες κλπ). Οι γιορτές των Χαλκείων τελούνταν την τελευταία ημέρα του μήνα Πανεψιώνα ( τελευταίο δεκαήμερο του Οκτωβρίου.) Ήταν γιορτή των εργατών και ειδικότερα των μεταλλοτεχνιτών. Τι άλλο μπορούσε να είναι αφού ο Ήφαιστος ήταν ο μέγας μεταλλουργός; Ο μέγας  τεχνίτης που από τα χέρια του βγήκαν τα αριστουργήματα της τέχνης και της επιστήμης;  Αυτός ο αδικημένος Θεός από την φύση και τους γονείς του,  που δεν ήταν όμορφος σαν όλα τα αδέλφια του,  δεν υπέκυψε στη θλίψη από την απόρριψη,  αλλά την μετέτρεψε σε δύναμη δημιουργική, έγινε κυρίαρχος της φωτιάς και κέρδισε με την αξία του μια θέση στον Όλυμπο. Έζησε  στη Λήμνο, που ήταν γι’ αυτόν  τόπος  προσφιλέστερος «γαιάων απασέων». Στο εργαστήρι του, στο όρος Μόσυχλος,  συνέχισε   να εργάζεται  τον σίδηρο και τα άλλα μέταλλα και η δόξα των έργων του έμεινε ανεξίτηλη στους αιώνες. (Η ασπίδα του Αχιλλέα, οι ταύροι του Αιήτη, ο Τάλλως  που φύλαγε τις ακτές της Κρήτης, το πρώτο ρομπότ στην ιστορία του κόσμου κλπ. (Τα αναφέρω στο βιβλίο μου  «τα έργα του Ηφαίστου. έκδοση 2010).

Μεγάλωσα στην Αθήνα αλλά το Μοναστηράκι  δεν το είχα επισκεφθεί ποτέ. Καιρός να κάνω μια βόλτα προς τα εκεί. Γειά σας.

Αλεξάνδρα  Καραβία – Λαμπαδαρίδου.

συντ/χος συμβολαιογράφος.