Σταφίδα σουλτανίνα, ένα σταφύλι με ιστορία

Σταφίδα σουλτανίνα, ένα σταφύλι με ιστορία

 Γράφει ο Θόδωρος Δημητριάδης

 Η σουλτανίνα είναι ποικιλία σταφυλιού που καλλιεργείται για την παραγωγή εκλεκτής ποιότητας σταφίδας. Τα τσαμπιά της είναι μεγάλα, με ρόγες χωρίς κουκούτσι και σάρκα ανθεκτική, πολύ γλυκιά, τραγανή και γευστική. Είναι ένας δημοφιλέστατος διατροφικός θησαυρός.

Το σταφύλι ως καρπός αλλά και στην αποξηραμένη του μορφή, ήταν γνωστά από την αρχαιότητα. Ταυτίστηκε µε τη γενναιόδωρη θεότητα της φύσης. Ηταν σύµβολο ειρήνης, αφθονίας, χαράς και γονιµότητας. Ενα δώρο των θεών που µέσα στη ζουµερή του ρώγα έκρυβε τη δύναµη να εµπνεύσει και να ανυψώσει το πνεύµα των θνητών σε µια ανώτερη σφαίρα. Επίσης αναφέρεται και στη Βίβλο.

Το όνομά της σουλτανίνας είναι ιταλικό (uva sultanina), και πιθανότατα οφείλεται στο γεγονός ότι η ποικιλία αυτή εισαγόταν από την επικράτεια του Σουλτάνου, την οθωμανική αυτοκρατορία. Άλλοι αποδίδουν το όνομά της στην καταγωγή της. Σύμφωνα με αυτή τη θεωρία, είναι ασιατικής προέλευσης και τοποθετείται στην περιοχή “Σουλτανιέ” του βορείου Ιράν απ’ όπου προήλθε και καλλιεργήθηκε τον 12ο αιώνα στην κοιλάδα του Ερμού ποταμού (Μαγνησία της Μικράς Ασίας). Από εκεί διαδόθηκε στην περιοχή “Σμύρνη” και στη λοιπή ακτή της Ιωνίας. Υπάρχουν και άλλες θεωρίες, πολλές μάλιστα επιστρατεύουν και κάποιον μύθο, επειδή στα αγγλικά η λέξη για τη σταφίδα, sultana, είναι ίδια με τη λέξη για τη σουλτάνα.

Στην Ελλάδα η σουλτανίνα ήρθε το 1838 από τη Σμύρνη. Η καλλιέργεια της σουλτανίνας είχε μεγάλη άνοδο μετά το 1922, με την εγκατάσταση των προσφύγων της Μικράς Ασίας στην Κρήτη. Σταδιακά ακολούθησε αναβάθμιση των μεθόδων καλλιέργειας και το προϊόν αποτέλεσε μια σημαντική πηγή εισοδήματος για τους αγρότες του νησιού μέχρι τα μέσα περίπου της δεκαετίας του ’80.

Στην παγκόσμια παραγωγή της σουλτανίνας η χώρα μας κατέχει την 5η θέση.

Διατροφική αξία
Η σουλτανίνα έχει μεγάλη διατροφική αξία, διότι ακόμα και αποξηραμένο δεν χάνει απολύτως κανένα από τα ευεργετικά του χαρακτηριστικά. Περιέχει πολύτιμα ιχνοστοιχεία, βιταμίνες, φρουκτόζη, γλυκόζη αλλά και φαινόλες, οι οποίες της προσθέτουν και αντιβακτηριδιακές ιδιότητες. Η συστηματική της κατανάλωση (με τη μορφή σταφίδας) μπορεί να έχει θετικές επιδράσεις και στην καρδιά ενώ ο μύθος ότι καταστρέφει τα δόντια επιστημονικά καταρρίφθηκε από έρευνες του Πανεπιστημίου του Ιλινόις, όπου αποδείχθηκε ότι αντιθέτως, αποτελεί ένα μέσο προστασίας από την οδοντική πλάκα και τερηδόνα.

Πάντως, να έχουμε υπόψη ότι επειδή είναι από τα πιο γλυκά φρούτα, όσοι είναι διαβητικοί πρέπει να προσέχουν και να συμβουλεύονται τον γιατρό τους,

Πού την χρησιμοποιούμε;
Σε γλυκά ψωμιά, κέικ και πίτες κυρίως, αλλά και ως μικρές “εκρήξεις γλύκας” σε φαγητά.  Επίσης όταν θέλουμε να φτιάξουμε κομπόστα μαζί με άλλα αποξηραμένα φρούτα. Οι παλιότεροι θα θυμούνται και το πολύ γνωστό στα παιδιά «σταφιδόψωμο». Το λευκό σταφύλι και ιδιαίτερα η σουλτανίνα γίνεται επίσης εξαιρετικό γλυκό κουταλιού.